Ładowanie koszyka...
Witamina C – dawkowanie, formy, kiedy brać [2026]
⏱️ Najważniejsze w 60 sekund
Witamina C (kwas L-askorbinowy) to witamina rozpuszczalna w wodzie, której organizm nie produkuje sam – musisz dostarczać ją codziennie.
Ile brać? 75-90 mg/d to minimum (RDA). W praktyce 500-1000 mg/d jest bezpieczne i może dawać dodatkowe korzyści. Maksymalnie 2000 mg/d długoterminowo.
Co robi? Buduje kolagen (skóra, stawy), wspiera odporność, zwiększa wchłanianie żelaza roślinnego 2-3×, działa antyoksydacyjnie.
Przeziębienia? Nie zapobiega, ale skraca czas choroby o 8-14% i łagodzi objawy.
Najlepsze źródła? Papryka czerwona (120-190 mg/100g), rokitnik (200-600 mg), acerola (1000-4500 mg). Cytryna? To mit – ma tylko 40-55 mg.
Jaka forma? Kwas askorbinowy = najtańszy i skuteczny. Liposomalna = lepsza przy wysokich dawkach. „Lewoskrętna” = chwyt marketingowy.
Czym jest witamina C i dlaczego jest niezbędna? 💊
Witamina C (kwas L-askorbinowy) to jedna z tych witamin, o których każdy słyszał – ale niewielu wie, jak naprawdę działa.
Po 8 latach pracy z klientami w gabinecie i sklepie regularnie obserwuję, że większość osób kojarzy witaminę C wyłącznie z odpornością i cytryną. To duże uproszczenie – witamina C robi znacznie więcej, a cytryna wcale nie jest jej najlepszym źródłem (o tym za chwilę).
Kluczowe funkcje witaminy C w organizmie:
Synteza kolagenu – to dzięki niej masz zdrową skórę, mocne stawy i elastyczne naczynia krwionośne. Witamina C jest kofaktorem enzymów (hydroksylazy prolinowej i lizylowej), bez których kolagen po prostu się rozpada.
Wsparcie odporności – wspiera leukocyty (białe krwinki) i działa jako antyoksydant. Stężenie witaminy C w neutrofilach jest 50-100× wyższe niż we krwi – to pokazuje, jak bardzo układ odpornościowy jej potrzebuje.
Wchłanianie żelaza roślinnego – bez niej Twój organizm nie wykorzysta żelaza z kasz, fasoli czy szpinaku. Witamina C może zwiększyć wchłanianie żelaza niehemowego nawet 2-3 razy.
Działanie antyoksydacyjne – neutralizuje wolne rodniki i regeneruje inne antyoksydanty, np. witaminę E.
Najważniejsza informacja: Twój organizm nie produkuje witaminy C samodzielnie. Musisz dostarczać ją codziennie z jedzenia lub suplementów – w przeciwieństwie do większości ssaków, ludzie utracili zdolność do syntezy askorbinianu.
Z mojego doświadczenia: Większość osób, które przychodzą do mnie z przewlekłym zmęczeniem, słabą odpornością i problemami ze skórą, ma subkliniczny niedobór witaminy C – nawet jeśli nie rozwinęli szkorbuta. Te „ciche” niedobory są szczególnie częste u palaczy, osób starszych i tych, którzy jedzą mało warzyw i owoców.
➡️ Przeczytaj też: Suplementy diety – jak wybrać, czy są zdrowe
Ile witaminy C dziennie? Dawkowanie dla różnych grup ⚖️
Oficjalne zalecenia vs praktyka
Oficjalnie zalecane dzienne spożycie (RDA) to 90 mg dla mężczyzn i 75 mg dla kobiet według NIH. EFSA (Europa) podaje nieco wyższe wartości jako PRI (Population Reference Intake): 110 mg dla mężczyzn i 95 mg dla kobiet.
Ale w praktyce widzę, że większość moich klientów czuje się lepiej przy dawkach 500-1000 mg dziennie – szczególnie w sezonie infekcji lub przy zwiększonym stresie.
Dlaczego taka różnica? Oficjalne RDA ustala się tak, żeby zapobiec chorobom niedoborowym (jak szkorbut), a nie żeby osiągnąć optymalny stan zdrowia. To dwie różne rzeczy.
Dzienne zapotrzebowanie na witaminę C
| Grupa | NIH (USA) | EFSA (Europa) |
|---|---|---|
| Dzieci 1-3 lata | 15 mg | 20 mg |
| Dzieci 4-8 lat | 25 mg | 30 mg |
| Dzieci 9-13 lat | 45 mg | 45 mg |
| Młodzież 14-18 lat (M) | 75 mg | 100 mg |
| Młodzież 14-18 lat (K) | 65 mg | 90 mg |
| Dorośli mężczyźni | 90 mg | 110 mg |
| Dorośli kobiety | 75 mg | 95 mg |
| Ciężarne | 85 mg | 105 mg |
| Karmiące piersią | 115-120 mg | 155 mg |
| Palacze | +35 mg | +35 mg |
Dlaczego palacze potrzebują więcej? Palenie generuje ogromny stres oksydacyjny i dosłownie „zżera” witaminę C w organizmie. Widziałem u palaczy poziomy witaminy C w surowicy bliskie niedoboru, mimo że „normalnie się odżywiają”. U nich zawsze zalecam minimum 500-1000 mg dziennie.
Czy można przedawkować witaminę C?
Krótka odpowiedź: trudno, ale można.
Witamina C jest rozpuszczalna w wodzie, więc nadmiar po prostu wydalasz z moczem. UL 2000 mg/d dla dorosłych (NASEM/NIH, stan na 2026). Te wartości dotyczą suplementów + diety łącznie, a nie samej tabletki.
| Wiek | Maksymalna dawka (UL) |
|---|---|
| 1-3 lata | 400 mg/dzień |
| 4-8 lat | 650 mg/dzień |
| 9-13 lat | 1200 mg/dzień |
| 14-18 lat | 1800 mg/dzień |
| Dorośli | 2000 mg/dzień |
Co się stanie, jak przekroczysz? Najczęściej biegunka – to klasyczny objaw przedawkowania witaminy C. Organizm mówi „mam dość” i wyrzuca nadmiar przez jelita. Czasem nudności, wzdęcia, bóle brzucha.
Rzadziej, ale poważniej: zwiększone ryzyko kamieni nerkowych (szczawianowych), szczególnie obserwowane u mężczyzn przy długotrwałych dawkach ≥1000 mg/d.
Z mojego doświadczenia: Najczęściej widzę przedawkowanie u osób, które „na wszelki wypadek” biorą 5-10 tabletek dziennie (po 1000 mg każda) – i dziwią się, że mają biegunkę. Mniej znaczy więcej – 1000 mg dziennie w 2 dawkach to sweet spot dla większości ludzi.
Witamina C 1000 mg – ile razy dziennie i jak długo?
To najczęściej zadawane pytanie w moim sklepie.
Witamina C 1000 mg dziennie:
✅ Jest bezpieczna długoterminowo u zdrowych dorosłych
✅ Najlepiej podzielić na 2 dawki po 500 mg (rano i wieczorem) – lepiej się wchłania
✅ Można stosować przewlekle, ale nie musisz – sezonowo (jesień-zima) też jest OK
Jak długo można brać? Tak długo, jak chcesz, pod warunkiem że nie masz kamicy nerkowej, niewydolności nerek lub hemochromatozy.
Większość moich klientów stosuje witaminę C cyklicznie: wrzesień-marzec 1000 mg dziennie (sezon infekcji), kwiecień-sierpień 500 mg lub przerwa (więcej świeżych warzyw i owoców). Wyjątek: palacze, osoby z przewlekłym stresem, seniorzy – u nich zalecam suplementację przez cały rok.
Uderzeniowa dawka – czy działa?
„Wiktorze, a jak wezmę 5000 mg na raz przy pierwszych objawach przeziębienia, to zadziała?”
Linus Pauling (dwukrotny laureat Nobla) promował megadawki 5000-10000 mg jako lekarstwo na raka i przeziębienia. Brzmiało pięknie, ale badania tego nie potwierdziły.
Co naprawdę wiemy (Cochrane – aktualny przegląd Hemilä & Chalker):
❌ Regularne przyjmowanie ≥200 mg/d nie zapobiega przeziębieniom w populacji ogólnej
✅ Skraca czas trwania przeziębienia średnio o ~8% u dorosłych i ~14% u dzieci
✅ Zmniejsza nasilenie objawów
✅ U sportowców i osób w ekstremalnym stresie (maratończycy, żołnierze w Arktyce): spadek liczby infekcji o ~50%!
Moja praktyka: profilaktycznie 500-1000 mg/d wystarczy. Przy pierwszych objawach infekcji można zwiększyć do 2000 mg pierwszego dnia (podzielone na 3-4 dawki), potem 1000 mg/d przez tydzień. Megadawki doustne >5000 mg? Nie widzę sensu – ryzyko biegunki większe niż potencjalna korzyść.
Co ma najwięcej witaminy C? Naturalne źródła 🍊
Mit cytryny – czas z nim skończyć
„Cytryna to bomba witaminowa, prawda?” – Nie, to jeden z największych mitów żywieniowych.
Cytryna ma tylko 40-55 mg witaminy C na 100g – mniej niż papryka (120-190 mg), brokuły (70-90 mg) czy czarna porzeczka (150-200 mg). Mit bierze się z marketingu i „wizerunku” cytryny, a nie z realnej zawartości.
TOP 15 źródeł witaminy C (mg/100g)
| Produkt | Witamina C | Komentarz |
|---|---|---|
| Camu camu | 2000-6000 mg | REKORDZISTA – owoc z Amazonii |
| Acerola | 1000-4500 mg | Często w suplementach |
| Rokitnik | 200-600 mg | Polski superfood! |
| Czarna porzeczka | 150-200 mg | Sezonowo w Polsce |
| Papryka czerwona | 120-190 mg | Nr 1 warzywo! Jedz surową |
| Brukselka | 80-120 mg | Gotuj krótko na parze |
| Brokuły | 70-90 mg | Blanszuj lub jedz surowe |
| Kiwi | 70-90 mg | 1-2 kiwi = pełne RDA |
| Truskawki | 55-85 mg | Sezonowo, świeże |
| Pomarańcze | 45-60 mg | Dobra, ale nie najlepsza |
| Cytryny | 40-55 mg | Mit obalony! |
| Kalafior | 40-70 mg | Gotuj krótko |
| Kapusta biała | 30-50 mg | Surówka z kapusty |
| Szpinak | 20-30 mg | Surowy w sałatce |
| Pomidory | 10-25 mg | Świeże, nie z puszki |
Porównanie:
- 🍋 1 cytryna (50g soku): ~20-25 mg witaminy C
- 🌶️ 1 średnia papryka czerwona (120g): ~150-200 mg witaminy C
- Papryka wygrywa 6-8×!
![Witamina C – dawkowanie, formy, kiedy brać [2026] 1 Jakie produkty mają najwięcej witaminy C tabela porównawcza](https://zdrowotka.pl/wp-content/uploads/2026/01/Design-37-1-683x1024.png)
Z mojego doświadczenia: Klienci są zaskoczeni, gdy mówię im, że zamiast pić wodę z cytryną (która psuje szkliwo zębów kwasem cytrynowym), lepiej zjeść surową paprykę w sałatce. Jedna papryka dziennie = przekroczone RDA.
Czy gotowanie niszczy witaminę C?
TAK, i to bardzo. Witamina C to najbardziej wrażliwa witamina – temperatura, tlen, światło, woda – wszystko ją niszczy.
| Metoda | Straty |
|---|---|
| Gotowanie w wodzie (10-15 min) | 30-70% |
| Gotowanie na parze (5-7 min) | 15-40% |
| Krótkie blanszowanie (2-3 min) | 10-30% |
| Jedzenie surowe | 0% ✅ |
Moje porady: jedz warzywa surowe tam, gdzie możesz (papryka, kapusta, brokuły), gotuj krótko na parze, nie podgrzewaj wielokrotnie. Zamrażanie zachowuje witaminę C lepiej niż długie przechowywanie w lodówce.
Witamina C – na co pomaga? Właściwości zdrowotne 🛡️
⭐⭐⭐ Synteza kolagenu – skóra, stawy, włosy
To obszar, gdzie witamina C naprawdę błyszczy i ma najsilniejsze dowody naukowe.
Witamina C jest absolutnie niezbędna do produkcji kolagenu. Bez niej enzymy (hydroksylaza prolinowa i lizylowa) po prostu nie działają – powstaje niestabilny kolagen, który się rozpada.
Bez witaminy C: słaba skóra, krwawiące dziąsła, wolno gojące się rany, bóle stawów, słabe włosy.
Z witaminą C: zdrowa, elastyczna skóra, mocne stawy, szybkie gojenie ran.
Z mojego doświadczenia: Kobiety 40+ to grupa, która najbardziej korzysta z suplementacji witaminy C. Widziałem wyraźną poprawę stanu skóry u klientek, które łączyły witaminę C 1000 mg/d doustnie z kolagenem w proszku (5-10g/d).
⭐⭐⭐ Wchłanianie żelaza – gamechange dla wegan
Jeśli jesteś na diecie roślinnej, witamina C to Twój najlepszy przyjaciel.
Żelazo z roślin (niehemowe) wchłania się znacznie gorzej niż żelazo z mięsa. Ale witamina C może zwiększyć wchłanianie żelaza roślinnego 2-3 razy – redukuje Fe³⁺ do Fe²⁺ i tworzy rozpuszczalne kompleksy.
Ile potrzeba? Wystarczy 50-100 mg witaminy C do posiłku z żelazem.
Praktyczne zastosowanie: do kaszy gryczanej/fasoli dodaj surową paprykę lub sok z cytryny. Ważne: herbata i kawa blokują wchłanianie żelaza – pij je 1-2h po posiłku.
Z gabinetu: Weganki z anemią to częsty przypadek. Większość myśli, że musi jeść mięso – nieprawda. Wystarczy odpowiednia kombinacja: żelazo roślinne + witamina C + unikanie herbaty podczas posiłków. Poziomy żelaza wracają do normy w 2-3 miesiące.
➡️ Przeczytaj też: Witaminy ADEK – jak łączyć
⭐⭐ Odporność i przeziębienia
Co mówią najnowsze badania (Cochrane – aktualny przegląd)?
❌ Regularne przyjmowanie ≥200 mg/d nie zmniejsza częstości przeziębień w populacji ogólnej
✅ Skraca czas trwania przeziębienia średnio o ~8% u dorosłych i ~14% u dzieci
✅ Zmniejsza nasilenie objawów
✅ U osób narażonych na ekstremalny wysiłek/zimno: spadek liczby infekcji o ~50%!
Wniosek: Witamina C nie zapobiegnie przeziębieniu, ale skróci jego czas i złagodzi objawy. Działa najlepiej w połączeniu z cynkiem, witaminą D3 i regularnym snem.
➡️ Kompleksowo o odporności: Rola mikrobioty jelitowej w budowaniu odporności
⭐⭐ Zmęczenie i energia
„Wiktorze, jestem cały czas zmęczony, mimo że śpię 8 godzin. Co mam zrobić?”
U osób z niskimi poziomami witaminy C w surowicy suplementacja 1000 mg/d przez 2 tygodnie istotnie redukowała zmęczenie i poprawiała nastrój. Dlaczego? Witamina C bierze udział w produkcji karnityny (transport tłuszczów do mitochondriów = energia) i katecholamin (adrenalina, noradrenalina = czujność).
Ważne: Efekt jest silniejszy przy niedoborze. Jeśli masz prawidłowe poziomy witaminy C, dodatkowa suplementacja niekoniecznie zwiększy energię.
➡️ Kompleksowo o zmęczeniu: Niedoczynność tarczycy – objawy i leczenie
![Witamina C – dawkowanie, formy, kiedy brać [2026] 2 Na co pomaga witamina C lista korzyści zdrowotnych](https://zdrowotka.pl/wp-content/uploads/2026/01/Design-38-683x1024.png)
Niedobór witaminy C – objawy ⚠️
Wczesne objawy (często pomijane)
Większość ludzi myśli, że niedobór witaminy C = szkorbut z wypadającymi zębami. To prawda, ale to już KRAŃCOWA postać. Zanim dojdziesz do szkorbuta, masz miesiące subklinicznych objawów:
- Przewlekłe zmęczenie (najczęstszy, ale niespecyficzny)
- Drażliwość, zły nastrój, apatia
- Bóle mięśni i stawów bez widocznej przyczyny
- Suchość skóry, łuszczenie się
- Łatwe siniaki – siniak po lekkim uderzeniu
- Krwawienie dziąseł podczas mycia zębów
- Wolne gojenie ran i skaleczeń
- Częste infekcje
Kto jest w grupie ryzyka?
- Palacze (zwiększone zużycie – obowiązkowo +35 mg/d)
- Osoby z bardzo jednostronną dietą (fast-foody, alkoholizm)
- Seniorzy (szczególnie w domach opieki)
- Choroby jelit (celiakia, Crohn)
- Osoby na dializach
- Ciężka otyłość
Jak szybko ustępuje niedobór? Po podaniu 100-1000 mg/d objawy zwykle ustępują w ciągu dni-tygodni.
Witamina C – jaka najlepsza? Formy i rodzaje 🔬
Kwas askorbinowy vs askorbiniany
| Cecha | Kwas askorbinowy | Askorbinian sodu/wapnia |
|---|---|---|
| pH | Kwaśne (~2-3) | Łagodniejsze (~6-7) |
| Tolerancja żołądkowa | Może podrażniać | Lepiej tolerowany |
| Biodostępność | Dobra | Taka sama |
| Cena | Najtańszy | Nieco droższy |
Dla kogo która forma?
- Kwas askorbinowy: Zdrowi, bez problemów z żołądkiem
- Askorbinian sodu/wapnia: Osoby z refluksem, wrażliwym żołądkiem
- Witamina C z cynkiem: Na sezon infekcji
Witamina C liposomalna – czy warto?
Liposomalna witamina C to forma enkapsulowana w fosfolipidowych pęcherzykach.
Zalety: ✅ Lepsza biodostępność (wyższe stężenia w osoczu)
✅ Mniej objawów jelitowych przy wysokich dawkach
✅ 4 g liposomalnej ≈ 10 g zwykłej (stężenia w osoczu)
Wady: ❌ Droga (5-10× droższa)
❌ Brak dużych badań klinicznych
Dla kogo? Osoby stosujące bardzo wysokie dawki (>2000 mg/d), które chcą uniknąć biegunki.
„Lewoskrętna” witamina C – mit czy prawda?
MIT! Witamina C aktywna biologicznie to L-askorbinian. „Lewoskrętna” to chwyt marketingowy opisujący tę samą standardową formę. D-askorbinian istnieje, ale nie jest używany w suplementach i nie ma aktywności biologicznej u ludzi.
Naturalna vs syntetyczna
Chemicznie L-kwas askorbinowy z aceroli i z syntezy jest identyczny. Różnica: owoce dostarczają dodatkowo polifenole i błonnik. Ale sama witamina C jest ta sama – syntetyczna jest równie dobra i tańsza.
Z czym łączyć (i NIE łączyć) witaminę C? 🔗
Synergie – z czym łączyć
✅ Rutyna i bioflawonoidy – stabilizują witaminę C, wzmacniają działanie antyoksydacyjne
✅ Żelazo niehemowe – 50-100 mg witaminy C zwiększa wchłanianie 2-3×
✅ Kolagen – witamina C jako kofaktor syntezy kolagenu
✅ Cynk – razem wspierają odporność
Z czym NIE łączyć
❌ Witamina B12 – wysokie dawki C mogą przyspieszać degradację B12 w tej samej tabletce (przyjmuj osobno)
❌ Miedź – witamina C może zmniejszać wchłanianie miedzi przy dużych dawkach
Kiedy brać – rano czy wieczorem?
Praktyczne zalecenia:
- ✅ Z jedzeniem – lepiej tolerowana (mniej dolegliwości jelitowych)
- ✅ Podzielone dawki – 2×500 mg lepsze niż 1×1000 mg (stabilniejsze stężenia)
- ✅ Pora dnia – ma mniejsze znaczenie niż regularność
Czy witamina C zakwasza organizm?
MIT! Kwas askorbinowy to słaby kwas. W fizjologicznych dawkach nie „zakwasza organizmu” – równowaga kwasowo-zasadowa jest regulowana przez nerki i płuca.
Witamina C w kosmetyce – serum na twarz 💄
Topikalna witamina C to jeden z najlepiej przebadanych składników w dermatologii.
Skuteczne stężenia: 10-20% L-askorbinianu
Na co działa:
✅ Rozjaśnia przebarwienia (hamuje tyrozynazę)
✅ Redukuje drobne zmarszczki (stymulacja syntezy kolagenu)
✅ Zmniejsza rumień posłoneczny
✅ Wspomaga gojenie
Jak stosować? Rano, pod filtr UV – działa jako antyoksydant i fotoprotektor. Dobrze łączy się z niacynamidem, witaminą E, kwasem ferulowym. Ostrożnie z retinoidami i mocnymi kwasami (różne pH).
Ważne: Żółknięcie serum = utlenianie = niższa aktywność. Wybieraj stabilne formy (SAP, MAP) lub przechowuj w ciemnym miejscu.
Produkty z witaminą C w naszym sklepie 🛒
W Zdrowotka.pl znajdziesz sprawdzone formy witaminy C, które sam stosuję i polecam klientom:
- Witamina C 1000mg 100kaps Aliness – klasyka, czysty kwas askorbinowy
- Witamina C 500mg Microactiv – stopniowe uwalnianie przez 12h
- Witamina C z cynkiem 1000mg – na sezon infekcji
- Liposomalna witamina C 1000mg Osavi – lepsza biodostępność
- Acerola 250g proszek Aliness – naturalna witamina C z owoców
- Narum + Witamina C 1000mg – probiotyk z witaminą C
FAQ – Najczęstsze pytania 💬
Czy witamina C pomaga na katar?
Nie zapobiega przeziębieniom, ale skraca czas trwania średnio o 8-14% i łagodzi objawy (Cochrane – aktualny przegląd badań).
Witamina C 1000 – jaka najlepsza?
Dla zdrowych: kwas askorbinowy (najtańszy). Dla wrażliwych na żołądek: askorbinian. Dla wysokich dawek: liposomalna.
Czy witamina C uspokaja?
Tak, u osób narażonych na stres. RCT pokazały, że 1000 mg/d może obniżać kortyzol i zmniejszać odczucie stresu.
Czy można brać witaminę C codziennie?
Tak, pod warunkiem że nie przekraczasz 2000 mg/d i nie masz kamicy nerkowej.
Złote zasady stosowania witaminy C ✨
✅ Spożywaj minimum 75-110 mg/d z pożywienia lub suplementów
✅ Palacze: +35 mg/d dodatkowo (zalecam 500-1000 mg/d)
✅ Wysokie dawki (500-1000 mg/d): podziel na 2 dawki
✅ Maksymalnie 2000 mg/d długoterminowo
✅ Przyjmuj z jedzeniem (lepsza tolerancja)
✅ Łącz z żelazem roślinnym (50-100 mg C zwiększa wchłanianie)
✅ NIE łącz z B12 w tej samej tabletce
✅ Unikaj wysokich dawek przy kamicy nerkowej
✅ Jedz surowe warzywa – gotowanie niszczy witaminę C
O autorze
Wiktor Smolarek — naturopata i trener personalny z 8-letnim doświadczeniem klinicznym. Specjalizuję się w pracy z osobami z niedoczynnością tarczycy, chorobą Hashimoto i zaburzeniami hormonalnymi, łącząc evidence-based podejście do medycyny naturalnej z praktycznym doświadczeniem.
Prowadzę sklep stacjonarny Zdrowe Życie Ganesha w Poddębicach (Plac Kościuszki 6A), który obsłużył ponad 10 000 klientów, oraz współtworzę ofertę sklepu internetowego Zdrowotka.pl.
📧 Kontakt: biurozdrowotka@gmail.com
💬 Pytania? Zostaw komentarz pod artykułem
📖 Więcej: Zdrowotka.pl/blog
⚠️ Informacja prawna (disclaimer YMYL)
WAŻNE: Treści w tym artykule mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny.
- To nie jest porada lekarska. Informacje nie stanowią diagnozy, porady medycznej ani planu leczenia.
- Konieczność konsultacji. Przed suplementacją, zwłaszcza przy kamicy nerkowej, hemochromatozie, niewydolności nerek, ciąży lub karmieniu, skonsultuj się z lekarzem.
- Nie zastępuje leczenia. Suplementy to uzupełnienie, nie zastąpienie farmakoterapii, diagnostyki ani opieki specjalistycznej.
- Wyłączenie odpowiedzialności. Autor i Zdrowotka.pl nie ponoszą odpowiedzialności za skutki wykorzystania informacji bez konsultacji medycznej.
Źródła naukowe
- NIH Office of Dietary Supplements – Vitamin C Fact Sheet
- EFSA Scientific Opinion on Dietary Reference Values for vitamin C (2013)
- Cochrane Review – Vitamin C for preventing and treating the common cold (Hemilä & Chalker, aktualny przegląd)
- Levine M et al. – Vitamin C pharmacokinetics in healthy volunteers, PNAS 1996
- NASEM – Dietary Reference Intakes for Vitamin C
- Carr AC, Maggini S – Vitamin C and Immune Function, Nutrients 2017
- Pullar JM et al. – The Roles of Vitamin C in Skin Health, Nutrients 2017
- Al-Niaimi F – Topical Vitamin C and the Skin, J Clin Aesthet Dermatol 2017
