Ładowanie koszyka...
Jelito czcze – jaką pełni rolę w organizmie i jak o nie dbać?
Jelito czcze – jaką pełni rolę w organizmie i jak o nie dbać?
Autor: Wiktor Smolarek – naturopata (8 lat praktyki, 10 000+ klientów)
Jelito czcze to jeden z najbardziej niedocenianych, a jednocześnie kluczowych elementów układu pokarmowego. To właśnie tutaj zachodzi główna część wchłaniania składników odżywczych – białek, tłuszczów, węglowodanów, witamin i minerałów.
W mojej praktyce bardzo często spotykam osoby, które jedzą „modelowo”, suplementują się regularnie, a mimo to czują zmęczenie, mają wzdęcia, mgłę mózgową czy wahania nastroju. W wielu przypadkach źródłem problemu nie jest to, co jedzą – ale jak i gdzie ich organizm to wchłania. A tu jelito czcze gra pierwsze skrzypce.
Czym jest jelito czcze?
Jelito czcze (łac. jejunum) to środkowa część jelita cienkiego, położona pomiędzy dwunastnicą a jelitem krętym. Stanowi około 40% jego długości i jest bardzo intensywnie ukrwione – co nie jest przypadkowe.
Jego ściany pokryte są milionami kosmków jelitowych i mikrokosmków, które wielokrotnie zwiększają powierzchnię wchłaniania. Dzięki temu organizm może „wyłapywać” z pożywienia praktycznie wszystko, co jest mu potrzebne do życia.
To właśnie tutaj organizm decyduje, czy to, co zjadasz i suplementujesz, stanie się realnym paliwem dla komórek – czy tylko przejdzie przez układ pokarmowy bez większego efektu.
Jaką rolę pełni jelito czcze w organizmie?
To nie jest zwykła „rurka do trawienia”. Jelito czcze to aktywny narząd metaboliczny, który:
- wchłania aminokwasy, glukozę i kwasy tłuszczowe
- przyswaja witaminy rozpuszczalne w wodzie (szczególnie z grupy B)
- reguluje gospodarkę wodno-elektrolitową
- komunikuje się z układem odpornościowym
- wpływa na poziom energii i regenerację organizmu
Gdy jelito czcze działa prawidłowo – organizm dostaje paliwo.
Gdy jest osłabione – zaczynają się problemy, nawet przy idealnej diecie.
Wchłanianie – dlaczego to jest kluczowe?
To właśnie w jelicie czczym dochodzi do największego transferu składników odżywczych do krwi.
Jeśli kosmki jelitowe są podrażnione, przeciążone lub objęte stanem zapalnym, organizm nie przyswaja tego, co dostarczasz mu na talerzu czy w kapsułce.
Może to prowadzić do:
- niedoborów magnezu, żelaza i cynku
- spadku odporności
- problemów skórnych
- mgły mózgowej
- przewlekłego zmęczenia
Dlatego realna skuteczność suplementacji zaczyna się właśnie tutaj.
Osłabione jelito czcze często prowadzi do niedoborów kluczowych składników. Oto formy o wysokiej przyswajalności:
→ WITAMINA B12 ALINESS 950ug – metylowana forma, łatwo przyswajalna → WITAMINA B-50 METHYL ALINESS – kompleks witamin B w aktywnych formach → IRON COMPLEX NOW – żelazo w formie chelatowej, delikatne dla żołądka → CYNK ORGANICZNY TRIO ALINESS – trzy formy cynku dla lepszego wchłaniania → MAGNEZ CHELATOWANY ALINESS – forma chelatowa o wysokiej biodostępności
📚 Przeczytaj więcej: Magnez – o jakiej porze brać i z czym łączyć?
Jelito czcze a hormony, tarczyca i energia
Jelito czcze to także regulator gospodarki hormonalnej.
To właśnie tutaj przyswajane są aminokwasy potrzebne do syntezy:
- serotoniny
- dopaminy
- GABA
- hormonów tarczycy
Jeśli ta część jelita jest osłabiona, organizm może mieć objawy niedoczynności tarczycy, lęku, senności czy spadków nastroju nawet przy „dobrych” wynikach badań.
⚡ Wsparcie produkcji neuroprzekaźników i hormonów:
Jelito czcze wchłania aminokwasy niezbędne do syntezy serotoniny, dopaminy i hormonów tarczycy. Jeśli podejrzewasz problemy z wchłanianiem, warto wspomóc organizm bezpośrednio:
→ L-TRYPTOFAN 500mg ALINESS – prekursor serotoniny i melatoniny, wspiera nastrój i sen → TYROSINE 500mg ALINESS – prekursor dopaminy i hormonów tarczycy → ASHWAGANDHA EXTRACT ALINESS – adaptogen wspierający tarczycę i równowagę hormonalną → KELP NOW – naturalne źródło jodu dla tarczycy
📚 Przeczytaj więcej: Ashwagandha – co to jest i jak działa?
Mikroflora jelita czczego i SIBO
Choć najwięcej bakterii znajduje się w jelicie grubym, jelito czcze również posiada swoją mikroflorę.
Jej zaburzenia (np. SIBO) prowadzą do:
- wzdęć
- uczucia pełności
- biegunek
- zaparć
- zaburzeń wchłaniania
- 🦠 Przy podejrzeniu SIBO lub dysbiozy:
- Przerost bakteryjny w jelicie cienkim (SIBO) wymaga specjalnego podejścia – najpierw redukcja nadmiaru bakterii, potem odbudowa:
- Faza 1 – oczyszczanie: → DZIKIE OREGANO STRONG ALINESS – naturalny środek przeciwbakteryjny i przeciwgrzybiczy → WĘGIEL AKTYWNY Z KOKOSA ALINESS – wiąże toksyny i gazy
- Faza 2 – odbudowa: → PROBIOBALANS IBS ALINESS – probiotyk dedykowany przy IBS/SIBO → Probiobalance Psychobiotyk Bifizen – wspiera oś jelitowo-mózgową
- 📚 Przeczytaj więcej: Rola mikrobioty jelitowej w budowaniu odporności
Co najbardziej niszczy jelito czcze?
- nadmiar cukru
- słodziki
- alkohol
- antybiotyki
- NLPZ (ibuprofen, ketoprofen)
- przewlekły stres
Stres a jelito czcze:
Przewlekły stres to jeden z głównych wrogów jelita czczego. Kortyzol zaburza perystaltykę, zmniejsza ukrwienie jelit i osłabia produkcję enzymów trawiennych.
→ ASHWAGANDHA EXTRACT ALINESS – obniża poziom kortyzolu → GABA ALINESS – naturalny neuroprzekaźnik uspokajający → L-TRYPTOFAN ALINESS – prekursor serotoniny
📚 Przeczytaj więcej: Jak naturalnie obniżyć kortyzol – 7 sposobów
Jelito czcze a „przeciekające jelito”
Uszkodzenie kosmków jelitowych może prowadzić do tzw. leaky gut – zwiększonej przepuszczalności jelit.
Skutki:
- alergie
- nietolerancje
- choroby autoimmunologiczne
- trądzik
- bóle stawów
- mgła mózgowa
Dieta wspierająca jelito czcze
Warto jeść:
- rosół na kościach
- jajka
- ryż basmati
- gotowaną marchew
- banany
- kiszonki
- oliwę z oliwek
- olej MCT
Warto ograniczyć:
- słodycze
- pieczywo pszenne
- fast-food
- alkohol
- napoje gazowane
Protokół odbudowy jelita czczego
- Dieta odciążająca (14–21 dni)
- Enzymy trawienne do posiłków
- Probiotyki minimum 6–8 tygodni
- Inulina jako pożywka dla mikrobiomu
- Eliminacja cukru
Probiotyki (odbudowa mikroflory – minimum 6-8 tygodni): → PROBIOBALANCE FORTE 60mld ALINESS – wysoka dawka 60 miliardów bakterii dla intensywnej regeneracji → Probiotic-10 100 Bilion NOW – 10 szczepów bakterii, 100 miliardów CFU → PROBIOBALANS IBS ALINESS – dedykowany przy zespole jelita drażliwego
Enzymy trawienne (do posiłków): → MULTIENZYME COMPLEX PRO ALINESS – kompleksowe wsparcie trawienia białek, tłuszczów i węglowodanów → ENZYMY TRAWIENNE SINGULARIS – wsparcie rozkładu pokarmów → BETAINE HCL+PEPSINE ALINESS – stymulacja produkcji kwasu żołądkowego
Regeneracja śluzówki jelit: → MAŚLAN SODU ALINESS – główne paliwo dla komórek jelitowych, kluczowy w regeneracji → L-GLUTAMINA ALINESS – aminokwas odbudowujący śluzówkę jelit
Kiedy warto wykonać badania?
- przewlekłe zmęczenie
- anemia
- niskie B12
- Hashimoto
- SIBO
- IBS
FAQ
Czy jelito czcze może boleć?
Tak – ból bywa rozlany i trudny do zlokalizowania.
Jak długo trwa regeneracja?
Pierwsze efekty zwykle pojawiają się po 2–4 tygodniach.
Czy stres wpływa na jelito czcze?
Tak – znacząco.
A więc, jaki z tego morał?
Jelito czcze to fundament:
✔ odporności
✔ hormonów
✔ energii
✔ pracy mózgu
✔ skutecznej suplementacji
Jeśli nie zadbasz o nie — organizm nigdy nie będzie działał na 100%.
Tutaj ciekawe badania związane z jelitem czczym do których zachęcam do przejrzenia, są dość obiecujące oraz ciekawe, w razie problemów z otworzeniem, przeglądem chętnie pomożemy. Wystarczy kliknąć na podświetlony na niebiesko link.
- StatPearls: przegląd fizjologii wchłaniania – jasno wskazuje, że jelito czcze jest głównym miejscem wchłaniania węglowodanów, aminokwasów i znacznej części tłuszczów.
- „Physiology, Nutrient Absorption” – NCBI Bookshelf (omawia, że większość glukozy, aminokwasów i lipidów wchłania się w górnym jelicie cienkim, głównie w jelicie czczym).
- „Malabsorption Syndromes” – StatPearls (opisuje, że uszkodzenie proksymalnego jelita cienkiego zaburza wchłanianie żelaza, kwasu foliowego, tłuszczów itd.).
- Praca o „metabolicznym spotkaniu” lipidów w jelicie czczym:
📚 Przeczytaj również:
O zdrowiu jelit: → Rola mikrobioty jelitowej w budowaniu odporności → Odrobaczanie organizmu – naturalne sposoby i objawy pasożytów → Balsam Bołotowa Carska – czy warto?
O suplementacji i wchłanianiu: → Magnez – o jakiej porze brać i z czym łączyć? → Witamina D3 – wsparcie odporności przez cały rok → Kolostrum i jego właściwości
O hormonach i energii: → Ashwagandha – co to jest i jak działa? → Jak naturalnie obniżyć kortyzol – 7 sposobów → Koenzym Q10 – co to jest i dlaczego warto
